DIAGNOSE

Laat dromertjes niet zitten

Een jaartje overdoen is vaak geen oplossing

voor dromerige kinderen in de klas.

HELGA WARMELS

Dromerig kind? Dan maar een jaartje overdoen, vinden basisschoolleraren vaak. Neem bijvoorbeeld de 7-jarige Jeanine. Die zit vaak nog ergens in een hoekje op het schoolplein, terwijl haar klasgenootjes alweer lang en breed terug zijn in het lokaal. Zó ver weg met haar gedachten dat het einde van het speelkwartier haar volkomen is ontgaan. Toen ze in groep 2 zat, vond haar juf het dan ook een goed idee om Jeanine nog een jaartje langer te laten kleuteren. Ze had de indruk dat Jeanine niet veel meekreeg van het aanbod in de klas en bovendien viel ze een beetje buiten de groep.

Onverstandig, vindt orthopedagoge Ingrid Merkelbach. ,,Leerkrachten kijken niet altijd door de dromerigheid heen naar de achterliggende oorzaak. Neem nu een kind met ADD (Attention Deficit Disorder, red.) Dat zal vaak problemen blijven ondervinden met de concentratie, óók als het doubleert.’’

Niet alleen leerkrachten kijken bij dromerige kinderen meestal niet naar wat er echt aan de hand is. Ook ouders zoeken vaak niet verder; zij kiezen hoogstens voor een andere school. Zo ook de ouders van Jeanine. Zij besloten hun dochter halverwege het schooljaar de overstap te laten maken naar het Montessorionderwijs. Daarmee zijn de problemen niet opgelost, weten ze intussen, maar Jeanine krijgt nu wel meer individuele aandacht.

Volgens orthopedagoge Merkelbach beschouwen ouders dromerigheid vaak als iets positiefs. “Mijn kind is gewoon een dromerig type, zeggen ze dan, heel fantasierijk. Dat kan wel zo zijn, maar de wereld waarin wij leven, is anders. Al vanaf de kleutergroepen worden er regelmatig toetsen gemaakt. Een kind móet op een gegeven moment presteren in de klas. Blijven de prestaties achter bij de verwachtingen, dan ontstaat er al snel een probleem.’’ En waar leerkrachten dan geneigd zijn een kind een klas te laten overslaan, nemen ouders vaak de vlucht naar een ander schoolsysteem.

Artikel Algemeen Dagblad

Niet verstandig, vindt Merkelbach, want dromerigheid staat zelden op zichzelf. “Kinderen laten vaak hun hulpvraag zien in hun gedrag. Een meisje dat wordt afgeleid door elk vlindertje dat langs het raam fladdert, is dus niet zomaar ongeconcentreerd. Misschien zijn er problemen thuis of is ze dyslectisch. Of misschien verveelt ze zich in de klas, omdat het niveau voor haar te laag ligt.’’

‘Al vanaf de kleutergroep móet een kind presteren op school’

Wat de oorzaak ook is, het is altijd verstandig om bij dromerige kinderen proberen verder te kijken naar die achterliggende hulpvraag. Merkelbach pleit er zelfs voor dromerige kinderen die onvoldoende presteren, eerst te diagnosticeren. Na het stellen van de diagnose moet er vervolgens hulp worden geboden. En moet men zich afvragen of het kind aansluiting heeft in de klas. Merkelbach: “Met andere woorden: kan het kind mee met de groep, als is het maar aan de onderkant? Als er al moet worden gedoubleerd, laten we dat dan liever voor de bovenbouw reserveren. Daar is het veel harder nodig.”

TIPS VOOR SCHOOL EN THUIS

· Een kind dat problemen heeft met de concentratie, hoeft niet dom of lui te zijn.

· Lijdt het leertempo onder het gebrek aan concentratie? Geef het kind aangepaste taken, met het werk in kleinere porties.

· Begrijpt het kind de opdracht, maar is het werk niet af? Laat hem/haar de opdracht niet afmaken in de pauze of na schooltijd. Dit kan de motivatie sterk negatief beïnvloeden.

· Laat een kind huiswerk maken in een rustige omgeving. Een muziekje erbij is aan te bevelen. In absolute stilte wordt het kind bij het minste of geringste afgeleid.

· Bied een kind met concentratieproblemen structuur. Bespreek ‘s morgens het dagprogramma.

· Let op fysieke signalen die het kind uitzendt: buikpijn, hoofdpijn, bedplassen.

· Ondersteun het kind in het organiseren van spreekbeurten en werkstukken.

· Geef positieve feedback, met andere woorden: prijs het kind voor de dingen die wèl goed gaan.